Site hızı testi, bir web sayfasının ne kadar hızlı yüklendiğini, ne kadar çabuk etkileşime yanıt verdiğini ve yüklenirken düzeninin kayıp kaymadığını ölçmektir. En pratik başlangıç Google’ın ücretsiz aracı PageSpeed Insights’tır: sayfa adresini girdiğinizde mobil ve masaüstü için hem gerçek kullanıcıların son 28 gündeki deneyimini hem de simüle edilmiş bir laboratuvar testini görürsünüz. Sitenin genelini izlemek için Search Console Core Web Vitals raporu, sorunun nedenini bulmak için Lighthouse ve WebPageTest kullanılır.
Not: Bu yazı web sitenizin hızını test etmekle ilgili; internet bağlantınızın indirme ve yükleme hızını ölçen hız testleri farklı bir konudur. Aşağıda hangi aracın ne işe yaradığını, sonuçları nasıl okuyacağınızı ve önce neyi düzeltmeniz gerektiğini anlatıyoruz. Ölçülen metriklerin (LCP, INP, CLS) ayrıntılı açıklamasını Core Web Vitals Nedir? yazımızda bulabilirsiniz.
Önce temel ayrım: saha verisi ve laboratuvar verisi
Hız testlerindeki kafa karışıklığının çoğu, iki farklı veri türünün aynı ekranda gösterilmesinden kaynaklanır. web.dev’deki saha ve laboratuvar verisi farkı makalesi bu ayrımı şöyle yapar:
| Saha verisi | Laboratuvar verisi | |
|---|---|---|
| Kaynağı | Sayfayı ziyaret eden gerçek Chrome kullanıcıları (Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu, CrUX) | Önceden belirlenmiş cihaz ve ağ koşullarında yapılan tek bir simüle yükleme |
| Dönem | Son 28 gün | Testi çalıştırdığınız an |
| Neyi gösterir? | Kullanıcıların gerçekte ne yaşadığını | Sorunun nereden kaynaklandığını |
| Ne zaman güncellenir? | Değişikliğin etkisi 28 günlük pencere doldukça görünür | Her testte hemen |
| Sınırı | Yeterli ziyaret yoksa veri gösterilmez | Gerçek cihaz, ağ ve kullanıcı davranışı çeşitliliğini yansıtmaz |
Basit kural: Ne kadar iyi olduğunuzu saha verisi, neden yavaş olduğunuzu laboratuvar verisi söyler. PageSpeed Insights’ın kendi dokümanında da iyi bir laboratuvar puanının gerçek kullanıcı deneyiminin de iyi olduğu anlamına gelmediği belirtilir.
Hangi araç ne için?
| Araç | Veri türü | En iyi kullanım |
|---|---|---|
| PageSpeed Insights | Saha + laboratuvar | Tek bir sayfanın hızlı kontrolü |
| Search Console Core Web Vitals raporu | Saha | Sitenin genelinde hangi sayfa gruplarının yavaş olduğunu görmek |
| Lighthouse (Chrome DevTools) | Laboratuvar | Ayrıntılı teşhis; giriş gerektiren veya yayında olmayan sayfaları test etmek |
| WebPageTest | Laboratuvar | Farklı konum, tarayıcı ve bağlantılarla test; yükleme sırasını adım adım incelemek |
PageSpeed Insights ile test
- pagespeed.web.dev adresine gidin, test etmek istediğiniz sayfanın tam adresini girin ve analizi başlatın.
- Önce mobil sonuçlara bakın. Masaüstü sekmesi ayrıca gösterilir.
- Sayfanın üst bölümündeki gerçek kullanıcı verisini okuyun: Core Web Vitals değerlendirmesinin geçip geçmediği ve LCP, INP, CLS değerleri.
- Alt bölümdeki Lighthouse laboratuvar sonuçlarına, performans puanına ve öneri listesine geçin.
Gerçek kullanıcı verisini okumak
PageSpeed Insights dokümanına göre bu bölüm, CrUX verisinden son 28 günlük dönemi raporlar ve her metrik için 75. yüzdelik değeri gösterir; yani ziyaretlerin dörtte üçü bu değer veya daha iyisini yaşamıştır. LCP, INP ve CLS’nin üçü de “İyi” ise sayfa Core Web Vitals değerlendirmesini geçer. Değerlerin altındaki yeşil, sarı ve kırmızı çubuklar, ziyaretlerin ne kadarının hangi aralıkta kaldığını gösterir.
Sayfanın kendisi için yeterli veri yoksa araç, sitenin tüm sayfalarını kapsayan kaynak (origin) düzeyindeki veriye geçer; kaynakta da yeterli veri yoksa gerçek kullanıcı verisi hiç gösterilmez. Yeni yayına alınmış ya da az ziyaret alan sayfalarda bu durum normaldir.
Laboratuvar puanını okumak
Lighthouse puanı 90 ve üzeri iyi, 50–89 iyileştirme gerekiyor, 50’nin altı zayıf kabul edilir. Mobil test, orta seviye bir mobil cihazı mobil ağ koşullarında simüle eder; bu yüzden mobil puan çoğu sitede masaüstünden belirgin biçimde düşüktür. Puanı oluşturan metriklerin ağırlıkları Chrome’un Lighthouse puanlama sayfasında açıklanır: Lighthouse 10’da Total Blocking Time %30, Largest Contentful Paint %25, Cumulative Layout Shift %25, First Contentful Paint ve Speed Index %10’ar.
Puan neden her testte değişir?
Hiçbir şeyi değiştirmeden testi tekrarladığınızda farklı puan almanız normaldir. Ağ koşulları, test sunucusunun yükü, sayfada dönen reklamlar veya A/B testleri sonucu oynatır. Kendi bilgisayarınızda çalıştırdığınız testlerde tarayıcı eklentileri ve antivirüs yazılımları da etkilidir. Bu yüzden tek bir test sonucuna göre karar vermek yerine birkaç test yapıp ortalama bir tabloya bakmak gerekir.
Search Console Core Web Vitals raporu
PageSpeed Insights tek bir sayfayı gösterir; sitenin genel durumunu görmek için Search Console’daki Core Web Vitals raporu daha uygundur. Rapor şöyle çalışır:
- Veriler CrUX’ten gelir; yani tamamen saha verisidir.
- Mobil ve masaüstü ayrı raporlanır.
- Sayfalar tek tek değil, benzer deneyime sahip URL grupları halinde gösterilir. Bir ürün şablonundaki sorun, o şablonu kullanan tüm ürünleri aynı grupta toplar.
- Bir grubun durumu, en kötü performans gösteren metriğe göre belirlenir. CLS’si kötü, LCP’si iyileştirme gerektiren bir grup “Kötü” olarak etiketlenir.
Search Console ile PageSpeed Insights’ın aynı adres için farklı değer göstermesi de normaldir: Search Console grup değerini, PageSpeed Insights ise yeterli veri varsa yalnızca o adresin değerini gösterir. Düzeltmeyi yaptıktan sonra ilgili sorunun ayrıntı sayfasındaki İzlemeyi Başlat düğmesiyle doğrulama başlatabilirsiniz; saha verisi 28 günlük pencereye dayandığı için sonucun rapora yansıması zaman alır. Search Console’un diğer raporlarını Google Search Console Nedir? yazımızda anlattık.
Lighthouse ile ayrıntılı teşhis
Lighthouse, PageSpeed Insights’ın laboratuvar bölümünü üreten araçtır ve Chrome’un içinde de çalışır. Chrome’un Lighthouse kılavuzuna göre:
- Test etmek istediğiniz sayfayı Chrome’da açın.
- Chrome DevTools’u açın ve Lighthouse sekmesine geçin.
- Analyze page load’a tıklayın; rapor 30–60 saniye içinde hazırlanır.
Lighthouse’un PageSpeed Insights’a göre iki avantajı vardır: Giriş gerektiren sayfaları (ör. üye paneli, sepet) ve henüz yayında olmayan test ortamlarını ölçebilirsiniz. Dezavantajı, sonucun kendi bilgisayarınızdan ve eklentilerinizden etkilenmesidir. Eklentilerin karışmaması için testi eklentisiz bir Chrome profilinde veya gizli pencerede çalıştırmanızı öneririz.
WebPageTest ile yükleme sırasını görmek
WebPageTest, bölge, cihaz ve bağlantı türü seçerek sayfayı farklı koşullarda test etmenizi sağlar. Hesapsız kullanımda seçenekler sınırlıdır; ücretsiz bir hesapla tüm tarayıcı, konum ve cihaz seçenekleri açılır. Asıl gücü iki görünümdedir:
- Şelale (waterfall): Sayfadaki her dosyanın hangi sırayla, ne kadar sürede yüklendiğini satır satır gösterir. Hangi betiğin veya görselin yüklemeyi beklettiğini buradan görürsünüz.
- Film şeridi (filmstrip): Sayfanın yükleme sırasında belirli anlarda nasıl göründüğünü kare kare gösterir. Kullanıcının ilk saniyelerde boş ekran mı, yoksa içerik mi gördüğünü anlamanın en kolay yoludur.
Gelişmiş ayarlarda aynı testi birden fazla kez çalıştırıp ortanca sonuca bakmak ve ilk ziyaret ile tekrar ziyaret sonuçlarını karşılaştırmak, önbellek ayarlarınızın işe yarayıp yaramadığını da gösterir.
Laboratuvar ve saha sonuçları neden tutmaz?
web.dev’in aynı makalesi birkaç yaygın neden sayar:
- LCP öğesi farklı olabilir: Laboratuvar testi her seferinde aynı ekran boyutunda aynı öğeyi ölçer; gerçek kullanıcılarda ekran boyutu, kişiselleştirilmiş içerik veya A/B testleri nedeniyle en büyük öğe değişebilir.
- INP laboratuvarda ölçülemez: INP, kullanıcının gerçekten tıkladığı veya dokunduğu anda sayfanın ne kadar hızlı yanıt verdiğini ölçer. Laboratuvar bunun yerine yükleme sırasında ana iş parçacığının ne kadar meşgul olduğunu gösteren Total Blocking Time’ı kullanır; bu bir ipucudur ama INP’nin yerine geçmez.
- Kullanıcı davranışı: Sayfayı kaydıran, sonradan yüklenen içerikle karşılaşan kullanıcılarda CLS laboratuvardakinden yüksek çıkabilir.
Laboratuvar sonucu iyi ama saha verisi kötüyse, gerçek kullanıcılarınızın cihaz ve bağlantı koşulları test ayarlarından daha zayıf olabilir ya da sorun etkileşim sırasında ortaya çıkıyordur.
Önce neyi düzeltmelisiniz?
Search Console yardım sayfası önceliklendirme için açık bir sıra önerir: önce “Kötü” olarak işaretlenen her şey, ardından en fazla URL’yi veya en önemli URL’lerinizi etkileyen sorunlar. Biz bunu şöyle uyguluyoruz:
- Şablon bazında düşünün. Ürün, kategori ve blog gibi şablonlardan hangisinin kötü grupta olduğunu bulun; tek bir şablon düzeltmesi yüzlerce sayfayı birlikte iyileştirir.
- Trafik ve gelir getiren sayfalardan başlayın. Search Console’daki tıklama verisiyle Core Web Vitals grubunu birlikte okuyun.
- En kötü metrikten başlayın. LCP için genellikle büyük ana görsel, yavaş sunucu yanıtı ve yüklemeyi engelleyen CSS ile JavaScript; CLS için boyutu belirtilmemiş görseller, reklam alanları ve sonradan yüklenen yazı tipleri; INP için ağır JavaScript ve üçüncü taraf betikler ilk bakılacak yerlerdir.
- Sayfa ağırlığını kontrol edin. Search Console yardım sayfası genel bir en iyi uygulama olarak sayfa ve tüm kaynakları için en fazla 500 KB ayrılmasını ve mobilde bir sayfanın 50 kaynakla sınırlandırılmasını önerir. Bu bir sınır değil, yön gösteren bir ölçüdür.
Her metrik için ayrıntılı çözüm önerilerini Core Web Vitals yazımızda topladık.
Test yaparken sık yapılan hatalar
- Yalnızca ana sayfayı test etmek: Trafiğin çoğu genellikle ürün, kategori veya blog sayfalarına gelir.
- Yalnızca masaüstüne bakmak: Kullanıcılarınızın çoğu mobildeyse belirleyici olan mobil sonuçtur.
- Tek test sonucuna göre karar vermek: Laboratuvar puanı her testte oynar.
- 100 puan peşinde koşmak: Amaç puan değil, gerçek kullanıcıların “İyi” aralıkta kalmasıdır.
- Değişiklikten hemen sonra saha verisinin düzelmesini beklemek: 28 günlük pencere nedeniyle etki kademeli görünür.
Sık sorulan sorular
İyi bir site hızı kaç saniye olmalı?
Tek bir “açılış süresi” rakamı yerine Google’ın Core Web Vitals eşiklerine bakmak daha doğrudur. web.dev’deki Web Vitals sayfasına göre iyi bir deneyim için:
- LCP (en büyük içerik öğesinin yüklenmesi) 2,5 saniye veya altında,
- INP (etkileşime yanıt süresi) 200 milisaniye veya altında,
- CLS (düzen kayması) 0,1 veya altında olmalıdır.
Bu eşikler, mobil ve masaüstü ayrı ayrı değerlendirilerek ziyaretlerin 75. yüzdeliğinde karşılanmalıdır. “Sitem 3 saniyede açılıyor” gibi tek bir rakam, hangi cihazda, hangi bağlantıda ve hangi öğenin yüklenmesine göre ölçüldüğü belli olmadıkça yanıltıcı olabilir.
Google PageSpeed Insights ücretli mi?
Hayır. PageSpeed Insights ücretsizdir ve tarayıcıdan hesap açmadan kullanılır. Gerçek kullanıcı verisini Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu’ndan, laboratuvar sonucunu Lighthouse’tan alır; yani ayrı bir ölçüm yöntemi değil, bu iki kaynağı tek ekranda birleştiren bir araçtır. Çok sayıda sayfayı düzenli ölçmek isteyen ekipler için aynı sonuçları JSON olarak döndüren bir PageSpeed Insights API’si de bulunur.
Site hızı Google sıralamasını etkiler mi?
Google’ın sayfa deneyimi kılavuzu, sıralama sistemlerinin iyi sayfa deneyimi sunan içeriği ödüllendirmeyi amaçladığını, ancak sayfa deneyimi zayıf olsa bile en alakalı içeriği göstermeye çalıştığını belirtir. Hız tek başına sıralamayı belirlemez; benzer derecede faydalı sayfalar arasında fark yaratabilir ve her durumda kullanıcı deneyimini doğrudan etkiler.
PageSpeed Insights neden “veri yok” diyor?
Gerçek kullanıcı verisi için sayfanın herkese açık olması ve yeterli sayıda ziyaret alması gerekir. Yeni veya az ziyaret alan sayfalarda yalnızca laboratuvar sonucu görünür.
Mobil puan neden masaüstünden çok daha düşük?
Mobil laboratuvar testi daha yavaş bir cihazı ve mobil ağı simüle eder. Aynı sayfanın mobilde daha düşük puan alması beklenen bir durumdur; karşılaştırmayı mobil kendi içinde yapın.
Ne sıklıkla test etmeliyim?
Search Console raporunu ayda en az bir kez, önemli bir tasarım, tema veya eklenti değişikliğinden sonra ise hemen kontrol edin. Değişiklik öncesi ve sonrası için aynı sayfaları aynı araçla test etmek karşılaştırmayı anlamlı kılar.
Kısaca
Hız testine PageSpeed Insights ile başlayın, sitenin genelini Search Console Core Web Vitals raporundan izleyin, nedenini Lighthouse ve WebPageTest ile bulun. Kararları laboratuvar puanına değil gerçek kullanıcı verisine göre verin ve düzeltmeye en çok trafik alan şablonlardan başlayın. Sitenizin hız sorunlarını önceliklendirip çözmek için destek isterseniz teknik SEO hizmetimize göz atabilirsiniz.
