SEO analizi, bir sitenin arama sonuçlarında neden bugünkü yerinde durduğunu ve görünürlüğü artırmak için önce neyin düzeltilmesi gerektiğini bulma işidir. Sağlıklı bir analiz şu sırayla ilerler: hedefi ve dönemi belirlemek, Search Console’da performansı ve dizine eklemeyi incelemek, siteyi bir tarayıcıyla taramak, sayfa içi öğeleri ve içeriğin arama niyetine uyumunu kontrol etmek, hız, yapılandırılmış veri ve bağlantı profiline bakmak, rakipleri ve arama sonuç sayfasını incelemek, ölçümün doğruluğunu test etmek ve en sonunda bulguları öncelik sırasına koymak.
Bu yazıda her adımı hangi veriyle, hangi araçla ve neye dikkat ederek yaptığımızı anlatıyoruz. Amacımız bir kontrol listesi vermekten çok, bulguların arasından gerçekten önemli olanı ayırmanıza yardım etmek.
SEO analizi, SEO raporu ve “SEO testi” arasındaki fark
Bu üç ifade sık karıştırılır. SEO raporu belirli bir dönemde ne olduğunu gösterir: tıklamalar, gösterimler, sıralamalar, dönüşümler. SEO analizi (İngilizce kaynaklarda “SEO audit”) ise bunun nedenini arar ve bir yapılacaklar listesi üretir. Raporları nasıl yorumladığımızı SEO raporu nasıl okunur? yazımızda ayrıca anlattık.
İnternette “SEO sorgulama” veya “SEO testi” adıyla sunulan araçlar ise tek bir sayfayı tarayıp 100 üzerinden puan verir. Bu araçlar eksik başlık, büyük görsel ya da kırık bağlantı gibi hızlı tespitler için işe yarar; ancak puan, Google’ın kullandığı bir ölçü değildir. Puanı 95 olan bir sayfa hiç trafik almayabilir, 60 puanlı bir sayfa ilk sırada olabilir. Bu yüzden analizi araç puanıyla değil, Google’ın size verdiği veriyle başlatıyoruz.
Başlamadan önce: hedef, dönem ve erişimler
Analizin ne arayacağını baştan yazmak, saatlerce gereksiz veri incelemeyi önler. Üç soruya cevap verin:
- Hedef ne? Daha çok organik satış mı, daha çok teklif formu mu, yoksa son aylarda yaşanan bir düşüşün nedeni mi?
- Hangi dönem? Mevsimsellik olan işlerde son 28 günü önceki 28 günle değil, geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırmak gerekir.
- Hangi erişimler var? En azından Google Search Console ve Google Analytics 4 erişimi şarttır. İçerik yönetim paneli, sunucu kayıtları ve reklam hesapları varsa analiz derinleşir.
| Araç | Analizde ne için kullanılır? |
|---|---|
| Google Search Console | Sorgu ve sayfa bazında tıklama, gösterim, ortalama konum; dizine ekleme durumu; URL Denetleme; bağlantılar ve el ile işlemler |
| Google Analytics 4 | Organik ziyaretlerin sitede ne yaptığı, dönüşüm ve gelir |
| Tarama aracı (masaüstü veya bulut) | Tüm adreslerin durum kodları, yönlendirmeler, canonical, başlıklar, iç bağlantılar |
| PageSpeed Insights | Gerçek kullanıcı hız verisi ve laboratuvar teşhisi |
| Zengin Sonuç Testi | Yapılandırılmış verinin Google tarafından okunup okunmadığı |
| Anahtar kelime ve bağlantı araçları | Rakip görünürlüğü, arama hacimleri, dış bağlantı profili |
1. Search Console’da performansı okuyun
İlk durak Performans raporudur. Google’ın trafik düşüşlerini inceleme rehberi de aynı yoldan gitmeyi önerir: grafikte gösterim ve tıklamanın birlikte mi düştüğüne bakmak, 16 aylık aralıkla yıllık tekrar eden bir örüntü olup olmadığını görmek, dönemleri karşılaştırmak ve sorgu, sayfa, ülke, cihaz ve arama görünümü sekmelerinde değişimin nerede yoğunlaştığını bulmak.
Bu adımda özellikle şunlara bakıyoruz:
- Sayfalar sekmesini tıklama farkına göre sıralamak: En çok tıklama kaybeden ve kazanan adresler, analizin nereye odaklanacağını gösterir.
- Gösterim sabit, tıklama düşükse: Sorun sıralamadan çok başlık ve açıklamada ya da arama sonuç sayfasının değişmesinde olabilir.
- Marka ve marka dışı aramaları ayırmak: Toplam tıklamanın büyük kısmı marka aramasından geliyorsa, SEO’nun yeni müşteri getirme gücü toplam rakamın gösterdiğinden zayıftır.
- 11–20. sıradaki sorgular: Gösterimi yüksek ama ikinci sayfada kalan sorgular, çoğu zaman en hızlı kazanım fırsatlarıdır.
2. Dizine ekleme durumunu kontrol edin
Google’ın görmediği bir sayfa sıralanamaz. Search Console’daki Sayfa dizine ekleme raporu hangi adreslerin dizinde olduğunu ve diğerlerinin neden dışarıda kaldığını gösterir. “Tarandı, şu anda dizine eklenmemiş”, “Alternatif sayfa”, “noindex etiketi tarafından hariç tutuldu” gibi nedenleri tek tek okumak gerekir; her biri farklı bir soruna işaret eder.
Sık yapılan bir hata, dizindeki sayfa sayısını site: sorgusuyla saymaktır. Google’ın site: operatörü belgesine göre bu operatör dizine eklenmiş tüm adresleri döndürmez ve büyük sitelerin tüm adreslerini sonuçlarda görmeyi beklememesi gerekir. Kesin bilgi için rapor ve tekil adresler için URL Denetleme aracı kullanılmalıdır.
3. Siteyi bir tarayıcıyla tarayın
Tarama aracı, sitenizi bir arama motoru botu gibi bağlantıdan bağlantıya gezerek tüm adresleri listeler. Bu taramada aradıklarımız:
- 404 ve 5xx hatası veren adresler ile bunlara verilen iç bağlantılar
- Yönlendirme zincirleri ve site içinden yönlendirilen adreslere verilen bağlantılar
- Başka bir sayfayı gösteren canonical etiketleri ve kendisiyle çelişen canonical/noindex kombinasyonları
- Hiçbir sayfadan bağlantı almayan, yalnızca site haritasında duran sayfalar
- Filtre ve sıralama parametreleriyle çoğalan, birbirinin kopyası adresler
Bulguları adres adres değil, şablon bazında gruplamak işi hızlandırır. Bir ürün sayfasındaki canonical hatası genellikle tüm ürün sayfalarındadır ve tek bir şablon düzeltmesiyle çözülür. Teknik tarafın kapsamını Teknik SEO nedir? yazımızda ayrıntılı anlattık.
4. Sayfa içi öğeleri inceleyin
Site içi SEO analizi denince çoğu kişinin aklına bu adım gelir. Taramadan çıkan listede şunlara bakılır:
- Başlık etiketi: Eksik, kopya veya sayfanın konusunu anlatmayan başlıklar. Google, başlık bağlantıları belgesinde her sayfaya benzersiz, sayfanın içeriğini açıkça anlatan bir başlık verilmesini önerir; başlık uygun değilse sonuçlarda farklı bir metin gösterebilir.
- Meta açıklama: Sıralama etkeni olmasa da tıklamayı etkiler. Tüm sayfalarda aynı açıklamanın kullanılması sık görülen bir şablon hatasıdır.
- H1 ve başlık hiyerarşisi: Sayfada tek ve konuyu anlatan bir ana başlık olup olmadığı.
- Görseller: Açıklayıcı alternatif metin ve gereksiz büyük dosyalar.
- İç bağlantılar: Önemli sayfaların menüden ve ilgili içeriklerden yeterli bağlantı alıp almadığı.
5. İçeriği ve arama niyetini değerlendirin
Teknik olarak kusursuz bir sayfa, aramayı yapan kişinin aradığını vermiyorsa yükselmez. Bu adımda her önemli sorgu için Google’da arama yapıp ilk sonuçların türüne bakıyoruz: kategori sayfası mı, rehber mi, karşılaştırma mı, yerel sonuç mu? Sizin sayfanız farklı bir türdeyse, içerik ne kadar iyi olursa olsun zorlanır.
Google’ın faydalı içerik oluşturma rehberindeki öz değerlendirme soruları bu aşamada iyi bir çerçevedir: İçerik özgün bilgi veya analiz sunuyor mu, konuyu kapsamlı ele alıyor mu, okuyan kişi aradığını bulmuş olarak ayrılıyor mu?
İçerik analizinde sık çıkan iki sorun daha var: aynı sorgu için birbirine rakip olan birden fazla sayfa (kanibalizasyon) ve kullanıcıya bir şey anlatmayan, yalnızca anahtar kelime için açılmış ince sayfalar.
6. Hız ve mobil deneyimi ölçün
Hızı tek bir laboratuvar puanıyla değerlendirmek yanıltıcıdır. Önce Search Console’daki Core Web Vitals raporuna ve PageSpeed Insights’taki gerçek kullanıcı verisine bakın; sorunlu şablonları belirleyin, ardından laboratuvar araçlarıyla nedenini arayın. Test sırasında yapılan hataları site hızı testi yazımızda ele aldık. Mobil tarafta, mobil sürümde masaüstüne göre eksik içerik, gizlenen bağlantılar ve dokunması zor menüler kontrol edilmelidir.
7. Yapılandırılmış veriyi doğrulayın
Ürün, işletme, makale veya SSS işaretlemesi varsa Zengin Sonuç Testi ile Google’ın bunları okuyup okumadığına bakın. Search Console’daki geliştirmeler raporları da şablon genelindeki hataları gösterir. İşaretlemedeki bilgilerin sayfada görünen bilgiyle aynı olması gerekir; sayfada olmayan puan veya yorum bilgisini işaretlemek, Google kurallarına aykırıdır.
8. Bağlantı profilini inceleyin
Search Console’daki Bağlantılar raporu, en çok bağlantı alan sayfalarınızı ve sizi bağlayan siteleri gösterir. Burada asıl soru “kaç bağlantı var?” değil, “bağlantılar konuyla ilgili ve doğal mı?” olmalıdır. Satın alınmış bağlantılar, bağlantı ağları veya içeriksiz dizin siteleri Google’ın spam politikalarına aykırıdır; analizde böyle bir geçmiş görürseniz bunu da kayda geçirin. Search Console’daki El ile işlemler ve Güvenlik sorunları raporlarının boş olduğunu teyit etmek de bu adıma dahildir.
9. Rakipleri ve arama sonuç sayfasını analiz edin
Hedef sorgularda sizin yerinize kim çıkıyor ve neden? Bu soruya cevap verirken yalnızca rakibin bağlantı sayısına değil, sayfasının ne kadar kapsamlı olduğuna, hangi alt soruları cevapladığına, arama sonuç sayfasında hangi özel alanların (yerel paket, ürün kartları, yapay zekâ özetleri, videolar) yer kapladığına bakın. Rakiplerin sıralandığı ama sizin hiç sayfanızın olmadığı konular, içerik planının ham maddesidir.
10. Ölçümün doğruluğunu test edin
Analizin vardığı sonuç, verinin doğruluğu kadar güvenilirdir. Sahada en sık gördüğümüz iki ölçüm hatası şunlar:
- Reklam trafiğinin organik görünmesi: Google Ads bağlantısı veya otomatik etiketleme sorunlu olduğunda ücretli ziyaretler GA4’te organik arama gibi görünür ve SEO performansı olduğundan iyi görünür.
- Yanlış etkinliğin dönüşüm sayılması: Satın alma yerine oturum başlangıcı gibi bir etkinliğin anahtar etkinlik olarak işaretlenmesi, dönüşüm oranını anlamsız hâle getirir.
Bu nedenle analizde GA4’teki organik sipariş sayısını, e-ticaret panelindeki siparişlerle ve Search Console tıklamalarıyla kabaca karşılaştırıyoruz. Aralarında açıklanamayan büyük bir fark varsa, önce ölçüm düzeltilir.
Bulguları önceliklendirin
Kapsamlı bir analiz onlarca bulgu çıkarır; hepsini aynı anda düzeltmek mümkün değildir ve gerekli de değildir. Biz bulguları şu sırayla ele alıyoruz:
| Öncelik | Bulgu türü | Örnek |
|---|---|---|
| 1 | Sayfaların görünmesini engelleyenler | Yanlış noindex, robots.txt engeli, sunucu hataları, el ile işlem |
| 2 | Sinyalleri bölen veya kaybettirenler | Yönlendirmesiz silinmiş sayfalar, kopya adresler, kanibalizasyon |
| 3 | Niyet ve içerik eksikleri | Aramaya uymayan sayfa türü, ince içerik, eksik kategori sayfaları |
| 4 | İyileştirmeler | Hız, yapılandırılmış veri, başlık ve açıklama düzenlemeleri |
Her bulgu için şu beş bilgiyi yazmak, analizin rafta kalmasını önler: sorunun ne olduğu, hangi adresleri veya şablonu etkilediği, kanıt (ekran görüntüsü veya veri), önerilen çözüm ve tahmini etki/efor. Geliştirici ekibin doğrudan iş kaydına çevirebileceği bir liste, uzun bir PDF’ten daha değerlidir.
Sık sorulan sorular
SEO analizi ne sıklıkla yapılmalı?
Kapsamlı bir analiz genellikle yılda bir veya iki kez, ayrıca site taşıma, tasarım değişikliği ya da belirgin bir trafik düşüşünden sonra yapılır. Arada Search Console raporlarını ve önemli sayfaları düzenli izlemek yeterlidir.
Ücretsiz araçlarla SEO analizi yapılabilir mi?
Evet, büyük kısmı yapılabilir. Search Console, Analytics, PageSpeed Insights ve Zengin Sonuç Testi ücretsizdir; tarama araçlarının da sınırlı ücretsiz sürümleri vardır. Rakip ve bağlantı analizinde ücretli araçlar daha fazla veri sunar.
Web sitesi analizi ile SEO analizi aynı şey mi?
Tam olarak değil. Web sitesi analizi; kullanılabilirlik, dönüşüm oranı ve teknik sağlık gibi daha geniş bir alanı kapsayabilir. SEO analizi ise bunların arama görünürlüğünü etkileyen kısmına odaklanır. Pratikte ikisi sık sık iç içe geçer.
Kısaca
İyi bir SEO analizi araç puanıyla değil Search Console verisiyle başlar; dizine ekleme, tarama, sayfa içi öğeler, içerik ve niyet, hız, yapılandırılmış veri, bağlantılar, rakipler ve ölçüm doğruluğu üzerinden ilerler ve öncelik sırasına konmuş, uygulanabilir bir listeyle biter. Sitenizin bu adımlardan geçirilmesini isterseniz ücretsiz SEO analizi sayfamızdan talep bırakabilirsiniz.
